Droga mleczna

Mleczna droga

Mleko modyfikowane czy tradycyjne, które wybrać gdy dziecko skończy 1. rok życia? 

To jedno z najczęstszych pytań ze strony rodziców. Nic dziwnego, o samym mleku i jego wpływie na nasze zdrowie krążą różne teorie. Poza tym kwestia alergii i nietolerancji pokarmowych jest problemem, o którym co raz więcej się mówi. Jako rodzice mamy też świadomość jak ważne jest właściwe podawanie produktów w tych pierwszych miesiącach życia dziecka stąd temat podawania mleka budzi pewne wątpliwości.

06 sierpnia 2016

Tym razem chciałabym skupić się na podstawowym zagadnieniu dotyczącym rodzaju mleka, jakie można, bądź należy podawać u dzieci po zakończeniu 1.roku

Do pierwszych urodzin dziecka podstawą diety jest mleko mamy lub mleko modyfikowane. Nawet, gdy zaczynamy stopniowo rozszerzać dietę to cały czas są to produkty uzupełniające.

Mleko krowie zdecydowanie w tym wieku nie jest zalecane.

Przede wszystkim  z uwagi na:

– zbyt małą ilość żelaza, którego w drugim półroczu życia dziecko bardzo potrzebuje

– dużą ilość białka i sodu. W mleku krowim ilość białka i składników mineralnych jest około 3 razy wyższa niż w pokarmie kobiecym co powoduje nadmierne obciążenie niedojrzałych nerek.
– tłuszcz zawarty w mleku krowim, który  zawiera małe ilości kwasów tłuszczowych nienasyconych – przede wszystkim za mało kwasu linolowego, niezbędnego do budowy błon komórkowych centralnego układu nerwowego, siatkówki oka i innych tkanek
– zbyt małą ilość witamin A, C, D, które są niezbędne dla prawidłowego rozwoju dziecka.

Podobnie nie jest zalecane mleko kozie i owcze.

Tabela 1; Porównanie mleka

MLEKO

BIAŁKO (g)

TŁUSZCZE (g)

WĘGLOWODANY (g)

SÓD (mg)

Kobiece

1,3

4,3

7

20

Krowie

3,3

3,2

4,8

44

Owcze

5

7

5

44

Kozie

3,2

41

4,5

40

Dozwolone są posiłki z mlekiem krowim dopiero pod koniec pierwszego roku, ale jedynie jako dodatek do potraw.

W związku z tym kaszki przygotowujemy na mleku modyfikowanym lub na wodzie, jeśli dziecko jest karmione mlekiem mamy.

Po ukończeniu przez dziecko 1. dziecko, które jest nadal karmione piersią nie wymaga podawania mleka modyfikowanego lub tradycyjnego. Skład naturalnego pokarmu jest dopasowany do wieku dziecka i jego naturalnych potrzeb. Natomiast na pewno po pierwszych urodzinach codzienna dieta dziecka powinna być już odpowiednio do wieku zbilansowana.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca wyłączne karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy i utrzymanie karmienia z podawaniem dodatkowych pokarmów do końca 2. roku życia (lub dłużej). Nie ma górnej granicy wieku dzieci, do której można je karmić piersią.

Mleko krowie można zacząć podawać już u rocznego dziecka. Na początku w mniejszych ilościach, obserwując reakcje dziecka.

Natomiast jeżeli wyniki badań krwi wskazują na niski poziom żelaza to trzeba mieć na uwadze, że mleko krowie jest ubogie w żelazo.

Mleko krowie jest źródłem cennych składników takich jak wapń (budulec kości) i białko (budulec mięśni). Najlepiej podawać mleko tzw. świeże, pasteryzowane w niskich temperaturach, co zapewnia większą ilość witamin. Najbardziej zbliżone do mleka prosto od krowy jest mleko mikrofiltrowane.

Jeżeli wybieramy mleko krowie to najlepiej o zawartości tłuszczu 2-3,2% . Po drugim roku życia zalecana zawartość tłuszczu w produktach mlecznych to 2%.

Tabela 2;   Straty witamin

MLEKO

PASTERYZOWANE

UHT

Witamina C

12,8%

31,6%

Witamina B1

10%

30%

Witamina B12

4,6%

30%

Po 11. miesiącu można też podawać dziecku tzw. mleko acidofilne. Po pasteryzacji mleka dodaje się korzystne bakterie Lactobacillus acidophilus, co zwiększa jego wartość odżywczą oraz przyswajanie wapnia i witamin. Takie mleko wspomaga działanie układu pokarmowego i zwiększa odporność. Poleca się je podczas kuracji antybiotykowej. Ma niższą zawartość laktozy niż mleko świeże. Można je przechowywać w lodówce nie dłużej niż 4-5 dni.

Pytanie w takim razie co z mlekiem modyfikowanym, do którego roku można/trzeba podawać?

Zalecenia są następujące;  „dzieciom powyżej 1. roku życia nie jest potrzebne mleko modyfikowane do prawidłowego ich rozwoju, bo nie posiada ono więcej wartości odżywczych w porównaniu do produktów zawartych w normalnej diecie dziecka”.

W praktyce to oznacza, że jeżeli dieta dziecka jest odpowiednio zbilansowana to można podawać mleko krowie. Pamiętajmy jednak, aby nie przekraczać ilości ok 500ml/dzień! Jeśli mamy obawy czy dieta dziecka jest wystarczająco urozmaicona bo np. dziecko jest w okresie kiedy zaczyna odmawiać jedzenia, albo spożywa tylko wybrane produkty lub choruje i  tym samym z pokarmem dostarczamy zbyt małą ilość witamin to warto sięgnąć po mleko modyfikowane, aby wzbogacić dietę.

Podsumowując- nie ma wiarygodnych danych o przewadze mleka modyfikowanego nad mlekiem krowim. Nie jest ono niezbędne w diecie dziecka po 1 roku życia, pod warunkiem, że dziecko ma zdrową i różnorodną dietę.

Produkty mleczne (jogurt, maślanka, biały ser ) można wprowadzać do diety niemowlaka w drugim półroczu, ważne aby to były produkty naturalne, bez mleka w proszku, najlepiej niesłodzone. Szczególnie trzeba uważać na smakowe produkty mleczne dedykowane dzieciom. Mają dużą ilość cukru więc zdecydowanie odstawiamy.

O tym czy produkt powinien być podawany dziecku świadczy skład produktu, nie hasła promocyjne.

Dotyczy to również produktów mlecznych zalecanych dla dzieci, promowanych pod kątem większej ilości wapnia. Warto też sprawdzić ilość cukru na opakowaniu, zwłaszcza gdy taki niewinny deserek podajemy przed posiłkiem.

Zdecydowanie lepszym wyborem będzie dostarczenia wapnia w innych produktach.

Mleka roślinne możemy wprowadzać najszybciej po 1. roku. Najlepiej, aby przygotować je samodzielnie w domu. Kupując gotowe mleko roślinne w  sklepie warto zwrócić uwagę na dodatek substancji słodzących, które często są dodawane.

Dzieci w wieku 1-3 powinny spożywać 3 porcje mleka/ produktów mlecznych w ciągu dnia.

1 porcja to:1 szklanka mleka modyfikowanego lub płynnego mleka spożywczego, ½ szklanki jogurtu, kefiru lub maślanki, 2 łyżeczki twarożku, 1 plasterek żółtego sera.

Jeżeli masz pytania dotyczące rozszerzanie diety dziecka zapraszam do kontaktu.